پژوهشکده حقوق و قانون ایران دوفصلنامه تحقیق و توسعه در حقوق خصوصی 3060-8031 3 5 2026 07 23 Analysis of the Necessity of Accordance of Offer and Acceptance in Terms of Contract تحلیل شرط مطابقت ایجاب و قبول از ناحیه شروط ضمن عقد 225 252 731605 10.22034/jpl.2025.2069809.1234 FA حامد خوبیاری دانش آموخته دکتری حقوق خصوصی دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران 0000-0002-7269-5281 Journal Article 2025 08 24 <span>Imami jurists and Iranian Lawyer consider the will of the creator to be the cause of the creation of a valid entity and consider it impossible for the effect (contract) to violate the cause (intention). Therefore, they have proposed the rule of "contracts are dependent on intentions". The compliance of a contract with intention can be examined from various angles, including the subject matter of the contract, its effects, the parties, and the conditions contained in the contract, all of which fall under the heading of conformity of offer and acceptance. Among the above issues, the impact of contractual terms on the contract and subsequently the position of the terms in the parties' intentions has been a source of concern. Some have considered compliance with the condition of conformity of the offer and acceptance to be mandatory in terms of conditions, and some have considered only the contract to be subject to the rule of subordination,</span> <span>and thus; they have considered acceptance of the offer</span> <span>of the contract, without acceptance of the condition, sufficient to form a contract. It is illogical to issue a general ruling for all types of conditions, and for this reason, by studying the works of some recent jurists, a distinction between the types of conditions and an analysis of the relationship of each with the contract is evident. The author, by examining the articles of the Civil Code and the opinions of the Imami jurists, has come to the conclusion that the conditions in the contract should be divided into conditions related to the consideration (conditions that were effective in the motivation of the parties to determine the value of the consideration) and conditions unrelated to the subject of the transaction. In this regard by examining the articles of the Civil Code and the opinions of Imamiyyah jurists, has concluded that the relationship between a condition and a contract depends on the intention of the parties, ranging between Capacity and Restriction, and that it is possible to conclude a contract without accepting a condition in the first type of relationship.</span> <span lang="FA">فقهای امامیه و حقوق‌دانان اراده انشایی را علت ایجاد موجود اعتباری دانسته و تخلف معلول (عقد) از علت (قصد) را غیرممکن می­دانند. از این­رو قاعده «<em>العقود تابعه للقصود</em>» را مطرح کرده­اند. تبعیت عقد از قصد را می­توان از زوایای گوناگونی مورد بررسی قرار داد؛ از جمله از ناحیه موضوع عقد، آثار آن، طرفین قرارداد و شروط ضمن عقد که همگی ذیل عنوان مطابقت ایجاب و قبول جای می­گیرند. از بین موارد فوق، چگونگی تاثیر شروط ضمن عقد بر عقد و متعاقباً جایگاه شروط در قصد طرفین محل اضطراب آرای بسیاری بوده است. برخی رعایت شرط مطابقت ایجاب و قبول را از ناحیه شروط الزامی دانسته و برخی تنها عقد را مشمول قاعده تبعیت انگاشته­ و به این ترتیب؛ قبول ایجابِ عقد، بدون پذیرش شرط را در تشکیل عقد کافی دانسته­اند. صدور حکم کلی برای تمامی انواع شرط امری غیرمنطقی است و به‌همین دلیل با تتبع در آثار برخی از فقهای متاخر تفکیک بین انواع شروط و تحلیل رابطه هر یک با عقد به‌چشم می‌خورد. نگارنده با بررسی مواد قانون مدنی و آرای فقهای امامیه به این نتیجه رسیده­است که شروط ضمن عقد را باید به شروط مرتبط با عوضین (شروطی که در انگیزه طرفین برای تعیین ارزش عوضین موثر بوده) و شروط غیرمرتبط با مورد معامله تقسیم نمود. در همین راستا رابطه شرط و عقد بسته به قصد طرفین دائر بین ظرفیت و تقیید بوده و امکان انعقاد عقد بدون پذیرفتن شرط غیرمرتبط با عوضین در رابطه نوع نخست وجود دارد. </span> https://jpl.illrc.ac.ir/article_731605_3fcbdaf1ec2ba4c34ed1713d77bc516b.pdf