دوفصلنامه تحقیق و توسعه در حقوق خصوصی

دوفصلنامه تحقیق و توسعه در حقوق خصوصی

اقتصاد سیاسی جهانی، مالکیت فکری و توسعه؛ منظومۀ قدرت، نظم و دیپلماسی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
استادیار دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، تهران، ایران
چکیده
در نظم جدید اقتصاد سیاسی جهانی که شبکه-ای و دانش‌محور شده است، پیوند متناسب اقتصاد ملی کشورهای غیرصنعتی با منظومۀ اقتصاد سیاسی جهانی که در کنترل قدرتمندان صنعتی و تجاری قرار دارد، حیاتی است. کشورهای توسعه‌نیافته برای دستیابی به رشد، جذب سرمایه‌گذاری، رونق تجارت، ارتقای استانداردها، ارتقای بهره‌وری، تسهیل صنعتی‌شدن، افزایش رقابت‌پذیری و توسعه فراگیر مجبورند از الزامات حقوق مالکیت فکری هم تبعیت کنند. متاسفانه در اغلب موارد دشواری نیل به توسعه در ابعاد اقتصادی-اجتماعی در کشورهای درحال توسعه با قواعد و مقرراتی که در رژیم‌های بین‌المللی وضع می‌شوند بیشتر هم شده است. این فرایندی از پویشها و پردازش قدرت، نظم و دیپلماسی است. پرسش اصلی مقاله این است که: «اقدامات نهادهای بین-المللی از جمله سازمان جهانی مالکیت فکری (وایپو) در اتخاذ نگرش و تدابیر توسعه‌‌محور به حقوق مالکیت فکری، چگونه در بهبود عملکرد اقتصاد کشورهای درحال توسعه اثرگذار می‌شوند؟». پاسخ اولیه این است که: «اقدامات و ابتکارات نهادهای بین‌المللی مثل وایپو عمدتاً در چارچوب یک روند ترویجی و توانمندسازی برای حرکت به سمت: تحول شناختی، انطباق حقوقی، بازسازی ساختاری و تغییر فرهنگ عمومی اثرگذار می‌شوند؛ چرا که این کشورها به علت وابستگی به رژیم-های نظام اقتصاد بازار، راهی غیر از انطباق و هماهنگی ندارند». تحقق همین تحولات نهادی-اجتماعی در اقتصاد سیاسی کشورهای درحال توسعه به عنوان گامی در جهت انضباط و تحرک‌بخشی به نوآوری و خلاقیت‌های صنعتی و هنری موجه و موثر است. از این طریق یک بهبود نسبی، عمومی و تشویقی برای رشد و رونق این کشورها فراهم می‌شود، اما انتظار دستاوردهای بیشتر از این منوط به ملاحظات، منافع و معادلات راهبردی کشورها-شرکتهای قدرتمند است. آثار بازگشتی این توانمند شدن کشورهای در حال توسعه، به ظرفیت‌های بالای اقتصادی و دیپلماسی چند سامانه‌ای با مشارکت قدرتهای نوظهور نیاز دارد.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

ارسال نظر در مورد این مقاله
نام را وارد کنید.
نشانی پست الکترونیکی را به درستی وارد کنید.
وابستگی سازمانی را به درستی وارد کنید.
توضیحات را وارد کنید (حداقل 50 حرف)
CAPTCHA Image
شناسه امنیتی را به درستی وارد کنید.