جریمۀ مدنی یکی از ضمانت‌های مهم و مؤثر اجرای تعهدات و قراردادهاست. به دلیل سازگاری آن با حقوق بشری از کارایی بهتر برخوردار است. باوجود این پیش‌ از این پژوهشی در خصوص جریمۀ مدنی در حقوق افغانستان صورت نگرفته بوده است. مقالۀ حاضر با نگاهی تطبیقی در حقوق ایران و افغانستان به بررسی جریمه مدنی پرداخته است. در این مقاله با تحلیل و بررسی مواد قانونی، داده‌ها و اطلاعات و اتخاذ رویکرد تحلیلی‌توصیفی تلاش شده است تا به این پرسش پاسخ دهد که جریمۀ مدنی در حقوق ایران و افغانستان وجودارد یا خیر؟ و شرایط و قلمرو آن چیست؟ براساس یافته‌های پژوهش: جریمۀ مدنی دارای ماهیت به‌خصوص است که تحقق آن نیازمند وجود شرایط ماهوی و شکلی است قلمرو این نهاد از لحاظ ماهوی در حقوق افغانستان گسترده‌تر از حقوق ایران است. در حقوق افغانستان مادۀ 824 و 825 قانون مدنی افغانستان به ماهیت و احکام جریمۀ مدنی پرداخته است. در حقوق ایران مادۀ 729 قانون آیین دادرسی مدنی 1318 خاستگاه قانونی جریمۀ مدنی است که بر اساس این پژوهش مفاد مادۀ مزبور نسخ نشده است و حتی بر فرض پذیرش نسخ مادۀ 729 جریمۀ مدنی در حقوق ایران دارای خاستگاه و زمینه‌های است که می‌تواند مستند رأی در دادگاه قرار گیرد.