طرح دعوای «اعلام حجر» متوفی به دلیل اثرات مستقیم آن بر حقوق ورثه و سایر ذینفعان یکی از مسائل مهم در حقوق امور حسبی ایران است. در این دعوا، اثبات عدم اهلیت فرد متوفی میتواند به ابطال یا تعدیل اعمال حقوقی او در دوران حیات بینجامد و وضعیت مالی و تعهدات قانونی بازماندگان را تغییر دهد. رأی وحدت رویه شمارۀ ۷۲ مورخ ۴/۹/۱۳۵۳ هیأت عمومی دیوانعالی کشور به تعیین اصول و شرایط دعوای حجر متوفی و احراز ذینفع بودن در آن پرداخته است. این مقاله ضمن بررسی نکات کلیدی پیرامون این رأی، ساختار حقوقی دعوای حجر را تحلیل میکند و نشان میدهد که چارچوبهای مقرر در رأی مزبور چگونه میتواند از طرح دعاوی غیر موجه و تضییع حقوق ورثه پیشگیرد. همچنین با شناسایی چهار چالش عمدۀ مرتبط با این رأی و ارائۀ پیشنهادهای اصلاحی، راهکارهایی برای رفع ابهامات و ارتقای عدالت در این نوع دعاوی مطرح شده است.
خدابخشی,عبداله و درویش زاده,محمدجواد . (1403). دعوای «اعلام حجر» متوفی با نگاهی به رأی وحدت رویه شمارۀ 72 مورخ1353/9/4 هیات عمومی دیوانعالی کشور. دوفصلنامه تحقیق و توسعه در حقوق خصوصی, 1(2), 130-156. doi: 10.22034/jpl.2025.2045905.1139
MLA
خدابخشی,عبداله , و درویش زاده,محمدجواد . "دعوای «اعلام حجر» متوفی با نگاهی به رأی وحدت رویه شمارۀ 72 مورخ1353/9/4 هیات عمومی دیوانعالی کشور", دوفصلنامه تحقیق و توسعه در حقوق خصوصی, 1, 2, 1403, 130-156. doi: 10.22034/jpl.2025.2045905.1139
HARVARD
خدابخشی عبداله, درویش زاده محمدجواد. (1403). 'دعوای «اعلام حجر» متوفی با نگاهی به رأی وحدت رویه شمارۀ 72 مورخ1353/9/4 هیات عمومی دیوانعالی کشور', دوفصلنامه تحقیق و توسعه در حقوق خصوصی, 1(2), pp. 130-156. doi: 10.22034/jpl.2025.2045905.1139
CHICAGO
عبداله خدابخشی و محمدجواد درویش زاده, "دعوای «اعلام حجر» متوفی با نگاهی به رأی وحدت رویه شمارۀ 72 مورخ1353/9/4 هیات عمومی دیوانعالی کشور," دوفصلنامه تحقیق و توسعه در حقوق خصوصی, 1 2 (1403): 130-156, doi: 10.22034/jpl.2025.2045905.1139
VANCOUVER
خدابخشی عبداله, درویش زاده محمدجواد. دعوای «اعلام حجر» متوفی با نگاهی به رأی وحدت رویه شمارۀ 72 مورخ1353/9/4 هیات عمومی دیوانعالی کشور. حقوق خصوصی, 1403; 1(2): 130-156. doi: 10.22034/jpl.2025.2045905.1139
