دوفصلنامه تحقیق و توسعه در حقوق خصوصی

دوفصلنامه تحقیق و توسعه در حقوق خصوصی

مطالعه تطبیقی تأثیر انتقال قرارداد نسبت به اشخاص ثالث در حقوق ایران و آمریکا

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 استاد گروه حقوق مالکیت فکری دانشکده حقوق دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
2 دانشیار گروه حقوق مالکیت فکری دانشکده حقوق دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
3 دانشجوی دکتری حقوق خصوصی دانشکده حقوق دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
چکیده
قراردادها، به عنوان ابزار گردش ثروت، ممکن است در طول دوره حیات اعتباری شان با چالش‌هایی مواجه شوند که علت موجهه (فلسفه وجودی) و توجیه بقایشان را –در هیئت سابق- با چالش مواجه سازد. انتقال قرارداد از نهادهای جدید و مهم حقوق قراردادهاست که در تحقق این هدف قراردادها نقش مهمی ایفا می‌کند. از آنجا که انتقال قرارداد به غیر از ناقل و منتقل‌الیه با حقوق اشخاص مختلف در ارتباط است، تعیین اثر آن بر حقوق اشخاص ثالث از سوالات غامض این حوزه می‌باشد که مطالعه آن واجد اهمیت بسیاری می‌باشد. پژوهش پیشِ روی، با استفاده از مطالعه اسناد و منابع کتابخانه‌ای (اعم از نظرات علمای حقوق، آراء و رویه‌های قضایی و مقررات و قوانین موضوعه)، اقدام به گردآوری داده از مراجع مربوط در نظام حقوقی ایران و ایالات متحده آمریکا  نموده و با روش پژوهش تطبیقی، اقدام به تجزیه و تحلیل و بررسی رویکردهای اتخاذشده در این دو نظام حقوقی کرده است. در این راستا نخست، اقدام به ارائه ضابطه برای تشخیص و تعیین شخص ثالث در این دو نظام حقوقی نموده و در نهایت مبتنی بر ضابطه تعیین‌شده، با بررسی روابط سه‌گانه فی‌مابین ناقل-منتقل‌الیه، ناقل-طرف اصلی و منتقل‌الیه-طرف اصلی و نیز تبیین مقررات پراکنده این دو نظام حقوقی در این زمینه، حقوق هر کدام از اشخاص دخیل در انتقال قرارداد را پیش و پس از انتقال قرارداد، مورد بررسی قرار داده است. بر این اساس، بررسی تطبیقی حاضر هم نقاط اشتراک و هم نقاط افتراق رویکرد میان این دو نظام حقوقی را آشکار می‌سازد و در نتیجه، بینش عمیق‌تری نسبت به حمایت از حقوق اشخاص ثالث در بستر انتقال قرارداد فراهم می‌آورد. بنابر یافته‌های این پژوهش، انتقال قرارداد در حقوق ایران، هماهنگ با اصل نسبی‌بودن قراردادها و در حقوق ایالات متحده، خلاف اصل و استثنای بر آن می‌باشد.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


1-     مظفری,احسان . (1398). استقلال قرارداد و شرط داوری از موافقت‌نامه اصلی. فصلنامه تحقیق و توسعه در حقوق تطبیقی, 2(3), 310-332. doi: 10.22034/law.2019.239605
2-     جلیلوند، یحیی. (1391). مفهوم قائم مقامی. در:  نقد رویه قضایی، زیر نظر دکتر کاتوزیان. جنگل.
3-     ذوالقدر، محمد جواد؛ شهبازی نیا، مرتضی؛ و پارساپور، محمد باقر. (1402). تحلیل اعتبار شروط الحاقی به عقد در حقوق ایران و فقه امامیه. پژوهش‌های حقوق اقتصادی و تجاری، (۳).
4-     شعاریان، ابراهیم. (1394). انتقال قرارداد، نظریه عمومی - عقود معین (مطالعه تطبیقی). شهر دانش.
5-     شعبه 15 دادگاه تجدیدنظر استان تهران. ۹۲۰۹۹۷۰۲۲۱۵۰۰۵۵۱. (شعبه 15 دادگاه تجدیدنظر استان تهران 1392، 7 مرداد).
6-     شعبه ۴۴ دادگاه تجدیدنظر استان تهران. ۹۵۰۹۹۷۰۲۲۴۴۰۰۲۸۶. (شعبه ۴۴ دادگاه تجدیدنظر استان تهران 1395، 25 خرداد).
7-     شهیدی، مهدی. (1395). حقوق مدنی: آثار قراردادها و تعهدات۳). مجد.
8-     شهیدی، مهدی. (1396). حقوق مدنی: تشکیل قراردادها و تعهدات۱). مجد.
9-     صادقی، محمود. (1379). مبانی و آثار حقوقی تعهد به نفع شخص ثالث در حقوق فرانسه ، انگلیس و ایران (پایان‌نامه دکتری). تربیت مدرس.
10- صفایی، سید حسین؛ و جواهرکلام، محمد هادی. (1402). طرفین حواله و لزوم رضایت محال‌علیه؛ تمهید نظریه عمومیِ انتقال دین و طلب در فقه امامیه با مطالعه تطبیقی در حقوق ایران و فرانسه. آموزه های فقه مدنی، (۲۸).
11- غمامی، مجید. (1377). آزادی گزینش طرف قرارداد. مجله تحصیلات تکمیلی دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، (۱)، ۳-۲۷.
12- کاتوزیان، ناصر. (1395). دوره حقوق مدنی، قواعد عمومی قراردادها۳). شرکت سهامی انتشار.
13- کاکاوند، محمد. (1398). گزیده آرای مرکز داوری اتاق بازرگانی ایران۲). شهر دانش.
14- کریمی,هدیه و کریمی,عباس . (1403). تحلیل قصد و رضای طرفین نسبت به شروط تحمیلی در قراردادها (مطالعه تطبیقی در حقوق ایران و فرانسه). دوفصلنامه تحقیق و توسعه در حقوق خصوصی, 1(2), 157-179. doi: 10.22034/jpl.2025.2052141.1189
15- کوتز، هین. (1395). حقوق قراردادها در اروپا. (اصغر محمودی، مجید قربانی لاچوانی، محمدباقر پارساپور، و ولی الله احمدوند، مترجمان). مجد.
16- محمدی، پژمان. (1403). هم‌زیستی عقود پایه و تبعی در فرض انتقال دین؛ مطالعه تطبیقی در حقوق ایران و فرانسه. پژوهش های حقوق تطبیقی، 28(3)، 129–154.
17- مرکز داوری اتاق بازرگانی ایران. 230/15/88/د/36. (مرکز داوری اتاق بازرگانی ایران 1389، 13 تیر).
18- مرکز داوری اتاق بازرگانی ایران. 248/14/87/د/36. (مرکز داوری اتاق بازرگانی ایران 1390، 8 خرداد).
19- نوبخت، یوسف. (1370). اندیشه های قضایی. کیهان.
20- Conway, Paul R. (1968). Outline of the Law of Contracts (3rd ed.). AMERICAN LEGAL PUBLICATIONS, INC.,.
21- Corbin, Arthur L. (1982). Corbin on Contracts: One Volume Edition (2nd ed.). West Group.
22- Dobson, Paul. (1997). Charlesworth’s Business law (16th ed.). SWEET & MAXWELL.
23- Farnsworth, Allan E.; & Mozolin, Viktor P. (1990). Contract Law in the USSR and the United States (1990th ed., Vol. 1). University Press Of America.
24- Final Award No 455 (15 December 1989). (1989, undefined 15).
25- fransworth, Allen E.; Sanger, Carol; Cohen, Neil; Brooks, Richard; & Garvin, Larry. (2001). Contracts, Cases and Materials (6th ed.). Foundation Press.
26- James Hogg; Carter Bishop; & Daniel Barnhizer. (2007). Contracts, Cases and Theory of Contractual Obligation (1st ed.). West Academic Publishing.
27- Knapp, Charles L.; Crystal, Nathan M.; G.Prince, ;Harry; Hart, Danielle K.; & Silverstein, Joshua M. (2023). Problems in Contract Law. Aspen Publishing.
28- TREITEL, GUENTER. (2003). THE LAW OF CONTRACT (11th ed.). SWEET & MAXWELL.